Zaken doen in IndonesiŽ

Onderwerpen:
Investeringsklimaat, een snelle (online) deal, Discipline, Neem de tijd, Contracten, Onderhoud, Laat je zien, Procedures, Persoonlijke Relaties, Stille Kracht 


Have a look at our Indonesian History page (Engels).

Contact us for more info

Business Links met IndonesiŽ
bca (Bank BCA, one of the most popular consumer banks)
bi.go.id (Bank Indonesia with an English section)
bni (Bank Negara Indonesia)
bri (Bank Rakyat Indonesia has branches even in the most remote villages)
cimb niaga (Bank CIMB Niaga)
danamon (Bank Danamon)
hsbc.co.id (HSBC's Indonesian branch)
imq21 (real time Indonesian stock quotes and currency exchange rates)
mandiri (Bank Mandiri is Indonesia's largest bank)
maybank (formerly Bank Internasional Indonesia -BII)

antheusd (organizers of business promotion events in East Java, such as Indonesian City Expo and Pameraya Surabaya)
BKPM (Indonesia Investment Coordinating Board)
CI Patents (Channel International Patent for help on patenting and other intellectual property rights issues in Indonesia)
CVMakmurLestari (Everything you need for organic agriculture -this site is in Indonesian only) 
Indonesia Office Space Finder (search tool that helps businesses find available serviced offices, managed office space and business centre accommodation in Indonesia) 
Indotaxcenter (one stop tax and customs information) 
jogja-export. (Jogja-Export combines a number of producers of rattan, bamboo, wood, silver and batik paintings, handicrafts and furniture)
kadin.net.id  (Chamber of Commerce, the site is mostly in Bahasa Indonesia, but has a buyer-seller section in English) 
okusi.net (service agent to help you with visa applications, business services, investments, real estate and more)
tradeindonesia (extensive B2B forum, also in Dutch and German)
Werken met IndonesiŽ, verkrijgbaar bij het KIT, Amsterdam 

Contact us for more info

IndonesiŽ's investeringsklimaat
De Indonesische regering maakt goede vorderingen om buitenlandse investeerders aan te trekken. Er zijn talloze mogelijkheden voor grote en kleine investering in alle economische sectoren.

Indonesia's kredietwaardigheid toont een stijgende lijn. Ondanks recente economische problemen, veroorzaakt door het Amerikaanse economische beleid, heeft de Rupiah zich gestabiliseerd.

Wijdvertakte corruptie en enorme bureaucratie zijn echter geduchte obstakels. Bovendien is de rechtszekerheid voor (buitenlandse) investeerders een probleem, onder andere omdat het belastingsysteem multi interpretabel is. De haperende infrastructuur biedt ook hel wat uitdagingen.

Om al die redenen ontkomt een ondernemer er niet aan meerdere verkennende bezoeken aan het land te brengen. Praat met buitenlandse en Indonesische ondernemers en knoop goede relaties aan met de  business community ter plaatse.

In IndonesiŽ opereren gespecialiseerde bedrijven, zoals Okusi Associates, die u kunnen helpen met een breed scala aan diensten. Zie ook wat de Indonesia Netherlands Association (INA:  Nederlands-Belgische Kamer van Koophandel in IndonesiŽ) voor u kan betekenen.

Spreek met de deskundigen van de Nederlandse Ambassade in Jakarta. Mogelijk kunt u deelnemen aan een georganiseerde reis om investeringspartners te vinden.

Aarzel niet om in een vroeg stadium een goede Indonesische advocaat in de arm te nemen.


Contact us for more info

Discipline
Zaken doen in IndonesiŽ en samenwerken met IndonesiŽrs is niet fundamenteel anders dan in andere landen.

Helaas hebben Indonesische zakenmensen te maken met het beeld dat zij ongedisciplineerd zijn. Men zegt dat zij altijd te laat komen voor een afspraak, of soms helemaal niet opdagen en dat zij afspraken proberen te veranderen nadat de contracten zijn getekend. 

Iets daarvan kan een kern van waarheid hebben. Maar er verandert veel in IndonesiŽ. Op tijd zijn en afspraken nakomen zijn nu heel normaal. 
Als zakenpartner kunt u de situatie nog verder verbeteren door een paar belangrijke punten niet uit het oog te verliezen.


Contact us for more info

Een snelle (online) deal
Indonesia OK is verschillende malen geconfronteerd met buitenlandse cliŽnten die nietsvermoedend (online) goederen kochten en niet geleverd kregen. Wij raden daarom ten sterkste af om (online), per fax of telefoon een transactie af te sluiten als u de verkopende partij niet persoonlijk kent.

Het is veel beter om tijd en geld te investeren in een vlucht naar IndonesiŽ voor een niet al te snel bezoek aan de man of vrouw en zijn of haar bedrijf. Blijf bij voorkeur totdat uw goederen aan boord van het vliegtuig of het schip staan.

Te mooi om waar te zijn is niet waar.


Contact us for more info

Neem de tijd, heel veel tijd
Tijd is ook in het moderne IndonesiŽ erg schaars. Niettemin zult u veel tijd moeten investeren om uw Indonesische zakenpartner te leren kennen. Een sterke persoonlijke relatie is veel belangrijker dan het contract of de deal zelf. 
De bottom line is: wordt vrienden. Met succes zaken doen zonder een vriendschappelijke band is vrijwel onmogelijk.

Het is in IndonesiŽ, in het algemeen, not done om erg direct of assertief te zijn. Voorafgaand aan uw alllereerste zakenreis naar IndonesiŽ is het niet zo gek om wat tijd en geld te investeren in een interculturele training, bijvoorbeeld bij het KIT in Amsterdam. 
Een goede training zal u kennis laten maken met het begrip tidak enak (niet lekker smaken, zich niet lekker voelen maar ook er geen goed gevoel bij hebben). IndonesiŽrs vinden al snel dat het tidak enak is om te zeggen waar het op staat.
Want dat kan de ander tegen de borst stuiten of nog erger, ervoor zorgen dat de ander gezichtsverlies lijdt. Het gevolg kan zijn dat u, Nederlandse zakenman denkt "kat in 't bakkie" terwijl uw zakenrelatie het nog lang niet eens is met alle details. 
Dat merkt u dan later pas, wanneer de overeenkomst niet werkt.

Van uw kant verdient het aanbeveling om minder uitgesproken te zijn dan u gewend bent. Let goed op de body language van uw partners.

Het is volstrekt onmogelijk om naar IndonesiŽ te vliegen, een snelle deal te sluiten en voor het weekend weer thuis te zijn. Het resultaat zal u erg teleurstellen.

Meer over dit onderwerp in ons grais reis- en cultuurboek Enjoying Indonesia



Contact us for more info

Contracten
Een contract is een stapeltje papier. Ook al staan er veel handtekeningen onder en is het voorzien van meterai (zegel), in essentie is en blijft het een stapeltje papier. 

Om de overeenkomst te laten werken bent u afhankelijk van uw persoonlijke relatie met uw zakenpartners en intensieve communicatie, niet alleen van zakelijke aard, maar ook om te vragen "hoe is het er mee?". 
Stuur email, bel op en het allerbelangrijkste, bezoek uw partners regelmatig.

Het is nog beter om een permanente plaatselijke vertegenwoordiging te hebben.



Contact us for more info

Onderhoud
Aandacht voor details is erg belangrijk: IndonesiŽ heeft zo lang gebrek aan geld gehad (nog steeds trouwens) dat men een mentaliteit of cultuur heeft ontwikkeld om van alles en nog wat te 'fiksen' en op creatieve manieren aan de gang te houden. 

Het belang van regelmatig onderhoud wordt tot in directiekamers onderschat of helemaal over het hoofd gezien. Men wacht liever tot er iets kapot gaat om het vervolgens te 'fiksen'. En als er op een bepaald moment niets meer te 'fiksen' valt, blijft het gereedschap, de machine of de installatie gewoon zoals het is: stuk. 

Budgeting en regelmatige  training in quality management en onderhoud zijn cruciaal. Controleer op gezette tijden dat het onderhoudsbudget ook inderdaad voor dat doel wordt gebruikt en niet op onverklaarbare manieren weglekt.



Contact us for more info

Laat je zien
In 2010 vernielden honderden arbeiders in Batam een deel van een fabriek en staken tientallen auto's in brand. Het gebeurde nadat een opzichter had geroepen dat zij "domme IndonesiŽrs" zijn. Een politieagent, die de gemoederen wilde bedaren kreeg luidt applaus toen hij riep dat alle buitenlanders die IndonesiŽrs beledigen het land zouden moeten verlaten.
Het incident geeft duidelijk aan dat buitenlanders problemen kunnen ondervinden bij het aanpassingsproces. Als logische reactie verwijderen zij zich van de bevolking. Logisch, maar onjuist. Het is een reactie die tot escalatie kan leiden.

Heel wat problemen in IndonesiŽ zijn makkelijk te voorkomen, ook al lijken ze complex. 

U doet er goed aan, als u een vestiging in IndonesiŽ heeft, om regelmatig en veelvuldig op de werkvloer te zijn. Kijk naar de werkprocessen, let op de kwaliteit en op de details. 
Op die manier kunt u het personeel duidelijk maken wat u bedoelt en waarom het zo moet. Knoop hier en daar een praatje aan, maak een grapje en laat zien dat u belangstelling hebt voor de mensen. Los problemen samen op.

En vergeet niet: verhef nooit uw stem, maar los problemen op achter gesloten deuren. 
De achterliggende gedachte is om in de ogen van het Indonesische personeel een echte, zorgende (hoog gewaardeerde) bapak (vaderfiguur) of ibu (moederfiguur) te worden. Loyaliteit zal uw beloning zijn.



Contact us for more info

Procedures
De meeste procedures in IndonesiŽ zijn erg bureaucratisch. Ze zijn ook erg ingewikkeld en dikwijls onbegrijpelijk. 
Talloze formaliteiten betekenen urenlang in rijen staan, formulieren invullen en kosten betalen (in bepaalde gevallen krijgt u geen kwitantie voor uw betaling). 
U hebt ongetwijfeld medewerkers om dat allemaal te doen, maar toch zullen procedures u meer tijd kosten dan u had geraamd.

Gelukkig zijn er bedrijven die u bij uw eerste bezoek kunnen helpen met het verkrijgen van visa en vergunningen en zelfs met het opzetten van uw lokale onderneming, bijvoorbeeld Okusi Associates.



Contact us for more info

Persoonlijke Relaties
Wat voor uw zakenpartners geldt, geldt ook voor autoriteiten: helaas staat IndonesiŽ nog steeds hoog op de lijst van corrupte landen. 
Op de een of andere manier moet u proberen de corruptie waar u ongetwijfeld mee te maken krijgt te beperken. 
Bijvoorbeeld door een persoonlijke relatie op te bouwen met officials waar u regelmatig mee te maken krijgt. Zoals bij Immigration, Binnenlandse Zaken (Dagri), de douane (als u goederen importeert of exporteert) en zelfs op het kantoor van het sub-district (kecamatan) in uw woonplaats. 

Hoge zakelijke normen en waarden vaststellen en naleven en hoge normen voor accountability en eerlijkheid zijn andere ingrediŽnten om met succes zaken te doen, ook al duurt het langer dan gewenst.


Contact us for more info

Stille Kracht
Er bestaat in IndonesiŽ een realiteit waar buitenlanders maar zelden rekening mee houden. Het is de onzichtbare wereld van magie en van goede en kwade krachten. 

Ook moderne Indonesische zakenmensen kunnen De Stille Kracht afdoen als ouderwetse onzin. Toch is er maar weinig voor nodig om iemand zo te beledigen of boos te maken, dat hij of zij op zoek gaat naar iemand die een vloek over u en/of uw familie uitspreekt. 

Vraag maar eens hier en daar wat men weet over guna-guna en of men er persoonlijk mee in aanraking is gekomen.

Wat u te horen krijgt, kan zonder meer ongeloofwaardig lijken, maar het is beter het zekere voor het onzekere te nemen.

De Stille Kracht is een factor om heel serieus te nemen.

Google